İhraç tarihine göre değişen istisna tutarları, ÜFE endekslemesi ve beyan zorunluluğu. GVK Madde 80 kapsamlı rehberi.
31.12.2005 ve Öncesi İhraç
01.01.2006 ve Sonrası İhraç
Bugün işlem gören tüm Hazine eurobondları 2006 sonrası ihraçtır.
Alış maliyeti (TL)
Alış fiyatı (%) × Nominal × Alış günü TCMB kuru
ÜFE endekslemesi
Oran = Satış öncesi ay ÜFE ÷ Alış öncesi ay ÜFE. >1,10 ise → Endekslenmiş maliyet = Alış TL × Oran
Satış tutarı (TL)
Satış fiyatı (%) × Nominal × Satış günü TCMB kuru
Net kazanç
Satış TL − Endekslenmiş alış TL = Kazanç (negatifse zarar)
İstisna uygula
2006 öncesi: kazanç − 280.000 ₺ = vergi matrahı. 2006 sonrası: kazancın tamamı matrah.
GVK 103 tarifesiyle vergi
2025 oranları: %15 / %20 / %27 / %35 / %40 (artan oranlı)
Aynı işlem — sadece ihraç tarihi farklı.
Senaryo A — 2006 Öncesi
| Alış TL | 266.000 ₺ |
| Endekslenmiş Maliyet (×1,42) | 377.720 ₺ |
| Satış TL | 383.250 ₺ |
| Net Kazanç | 5.530 ₺ |
| İstisna (2025) | 280.000 ₺ |
| Vergi | 0 ₺ |
Senaryo B — 2006 Sonrası
| Alış TL | 266.000 ₺ |
| Endekslenmiş Maliyet (×1,42) | 377.720 ₺ |
| Satış TL | 383.250 ₺ |
| Net Kazanç | 5.530 ₺ |
| İstisna | Yok |
| Vergi (%15) | 829 ₺ |
2006 öncesi ve 2006 sonrası ihraç farkı nedir?
İhraç tarihi 31.12.2005 ve öncesi olan eurobondlarda 2025 yılı için 280.000 ₺ değer artış kazancı istisnası uygulanır. 01.01.2006 ve sonrası ihraçlarda ise herhangi bir istisna yoktur — endeksleme sonrası kazancın tutarı ne olursa olsun beyan edilir.
Örnek
2004 yılında ihraç edilen bir eurobondun satışından 200.000 ₺ kazanç elde ettiniz → istisna 280.000 ₺ > 200.000 ₺ → vergi yok. Aynı kazanç 2010 ihraçlı eurobonddan gelseydi → istisna yok → tamamı beyan.
Kaynak: GVK Geçici 67/16; GVK eski Mükerrer 80/3
Alım-satım zararı kupon vergisinden düşülür mü?
Hayır. Alım-satım zararları yalnızca aynı yıl içindeki diğer değer artış kazançlarıyla (başka eurobond satışları, döviz kazançları vb.) mahsup edilebilir. Kupon geliri (menkul sermaye iradı) ile alım-satım kaybı (değer artış kazancı) farklı gelir kategorileri olduğundan birbirleriyle mahsup edilemez.
Örnek
Eurobond A satışından 50.000 ₺ kazanç, Eurobond B satışından 30.000 ₺ zarar → net vergilendirilebilir kazanç 20.000 ₺. Ama kupon gelirinizden bu 30.000 ₺'yi düşemezsiniz.
Kaynak: GVK Madde 80; Maliye Bakanlığı Özelgesi 21.01.2003
Alım-satım kazancında beyan sınırı var mı?
Hayır. Kupon gelirindeki 330.000 ₺ beyan sınırı alım-satım kazançları için geçerli değildir. Alım-satım kazancı ne kadar küçük olursa olsun (2006 sonrası ihraçlarda sıfır istisna nedeniyle) beyan edilmek zorundadır.
Örnek
1.000 ₺ alım-satım kazancınız varsa bile yıllık gelir vergisi beyannamesi vermeniz gerekir.
Kaynak: GVK Madde 80; GVK Madde 86
ÜFE endekslemesi zorunlu mu?
Zorunlu değil, ihtiyari. Ancak endeksleme size fayda sağlıyorsa (yani alış maliyetinizi artırarak kazancınızı azaltıyorsa) uygulamak mantıklıdır. 2006 sonrası ihraçlarda endekslemenin yapılabilmesi için Yİ-ÜFE artışının %10'u aşması şarttır. 2006 öncesi ihraçlarda bu şart aranmaz.
Örnek
2022'de aldığınız eurobondu 2024'te sattınız. Bu dönemde ÜFE %80 artmış → endeksleme uygulanır, alış maliyeti 1,80 ile çarpılır, vergiye tabi kazanç önemli ölçüde azalır.
Kaynak: GVK Madde 81 atfıyla Madde 80
Alım-satım kazancınızı otomatik hesaplayın
FIFO metoduyla çoklu lot desteği, ÜFE endekslemesi ve 2006 öncesi/sonrası ayrımı otomatik.
Hesaplayıcıya Git →