Türkiye Hazine Eurobondları, döviz bazlı getiri arayan Türk yatırımcılar arasında giderek yaygınlaşmaktadır. Bu kapsamlı rehberde eurobondun yapısını, kupon gelirinin ve alım-satım kazancının GVK kapsamında nasıl vergilendirildiğini, örnek hesaplamalarla ve 2025 vergi dilimleriyle birlikte açıklıyoruz.
İçindekiler
Eurobond, devletlerin veya büyük şirketlerin yabancı para birimlerinde ihraç ettiği borçlanma araçlarıdır. Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi, uluslararası piyasalarda yabancı yatırımcılara yönelik olarak ihraç ettiği bu tahvilleri Türk yatırımcılar da satın alabilmektedir.
Türkiye Hazine Eurobondları USD veya EUR cinsinden ihraç edilir. Belirli aralıklarla (genellikle yılda iki kez) kupon ödemesi yapar ve vade sonunda nominal değeri geri öder. Vadeler genellikle 5 ila 30 yıl arasında değişmektedir.
ISIN Kodu: Her eurobond benzersiz bir ISIN koduyla tanımlanır. USD cinsi Türkiye Hazine Eurobondları US900123 ile, EUR cinsi olanlar XS ile başlar. ISIN kodunu banka ekstrenizde veya aracı kurumunuzun platformunda bulabilirsiniz.
Türkiye'de yerleşik gerçek kişiler ve kurumlar Türkiye Hazine Eurobondlarına yatırım yapabilir. Bireysel yatırımcılar bu tahvilleri genellikle bankalar veya aracı kurumlar aracılığıyla satın alır. Minimum lot büyüklüğü genellikle 1.000 USD veya 1.000 EUR'dur.
Eurobondlar hem birincil piyasada (ihraç anında) hem de ikincil piyasada (borsa veya tezgah üstü piyasada) alınıp satılabilir. İkincil piyasada fiyat, faiz oranı beklentilerine ve piyasa koşullarına göre nominal değerin üzerinde veya altında oluşabilir.
Türkiye mukimi gerçek kişilerin Türkiye Hazine Eurobondlarından elde ettiği kupon (faiz) gelirleri, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 22/2. maddesi kapsamında vergilendirilir.
Bu madde kapsamında kupon gelirinin %50'si gelir vergisinden müstesnadır. Yani yalnızca kalan %50 matrah olarak dikkate alınır ve bu matrah beyan sınırıyla karşılaştırılır.
Hesaplama Adımları
1. Kupon tutarı (döviz) × TCMB Döviz Alış Kuru = Brüt TL gelir
2. Brüt TL gelir × %50 = Matrah (istisna düşüldükten sonra)
3. Matrah, yıllık beyan sınırıyla karşılaştırılır
4. Beyan sınırı aşılıyorsa tüm matrah üzerinden artan oranlı vergi hesaplanır
5. Yıllık gelir vergisi beyannamesi Mart ayında verilir, Mart-Temmuz'da ödenir
GVK uyarınca, kupon geliri fiilen tahsil edildiği tarihin TCMB Döviz Alış Kuru ile TL'ye çevrilir. Bu kur, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her iş günü saat 15:30'da açıklanan resmi kurdur.
Kupon ödeme tarihi resmi tatile veya hafta sonuna denk gelirse, bir önceki iş günü kuru kullanılır. Aracı kurumun valör gecikmesi yaşandığı durumlarda ise paranın hesaba geçtiği günün kuru esas alınır.
Dikkat: Aynı eurobond için farklı yıllarda alınan kuponlar farklı kurlardan hesaplanır. EurobondPro, TCMB'nin tüm geçmiş kurlarını içermekte ve doğru tarihi otomatik seçmektedir.
2025 yılı için GVK 22/2 kapsamındaki beyan sınırı 96.000 ₺'dir. Matrahınız bu sınırı aşmıyorsa beyan zorunluluğu doğmaz ve vergi ödenmez. Aşıyorsa tüm matrah aşağıdaki artan oranlı tarifeye göre vergilendirilir:
| Gelir Dilimi | Vergi Oranı |
|---|---|
| 0 – 158.000 ₺ | %15 |
| 158.000 – 330.000 ₺ | %20 |
| 330.000 – 800.000 ₺ | %27 |
| 800.000 – 4.300.000 ₺ | %35 |
| 4.300.000 ₺ ve üzeri | %40 |
Vergi dilimleri her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. 2024 ve 2025 dilimleri EurobondPro'da otomatik olarak uygulanır.
Aşağıdaki örnek, 100.000 USD nominal değerli, yıllık %5,75 kuponlu bir Türkiye Hazine Eurobondu için 2025 yılı vergi hesabını göstermektedir.
Örnek: 100.000 USD · %5,75 kupon · 2025
| Yıllık Kupon (USD) | 5.750 USD |
| TCMB Kuru (örnek) | 36,50 ₺ |
| Brüt TL Gelir | 209.875 ₺ |
| GVK 22/2 İstisnası (%50) | 104.937 ₺ |
| Matrah | 104.937 ₺ |
| Beyan Sınırı (2025) | 96.000 ₺ |
| Beyan Zorunlu? | Evet |
| Hesaplanan Vergi | ~15.740 ₺ |
* Kurlar örnek amaçlıdır. Gerçek hesaplama için EurobondPro'yu kullanın — TCMB kurları otomatik uygulanır.
Eurobond'un ikincil piyasada satışından elde edilen kazanç, değer artış kazancı olarak GVK Madde 80 kapsamında vergilendirilir. Bu vergilendirme kupon gelirine ek olarak ayrıca uygulanır.
Kazanç hesabı şöyle yapılır: Satış tutarı (TL) − Alış maliyeti (TL) = Net kazanç. Her iki tutar da işlem günündeki TCMB kuru ile TL'ye çevrilir.
2025 yılı için GVK Md. 80 istisnası 87.000 ₺'dir. Bu tutarı aşan net kazanç, yukarıdaki artan oranlı tarifeye göre (%15-%40) vergilendirilir.
GVK Md. 81 atfıyla Md. 80 kapsamında, alış ile satış tarihleri arasındaki Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) artışı %10'u aşıyorsa alış maliyeti bu oranla endekslenerek güncellenir.
Bu sayede salt enflasyondan kaynaklanan nominal kazanç vergi dışında tutulur. Yüksek enflasyon dönemlerinde bu endeksleme vergi yükümlülüğünü önemli ölçüde azaltabilir.
Örnek: 2021'de aldığınız eurobondu 2024'te sattıysanız, bu dönemdeki ÜFE artışı %10'u çok aştığından alış maliyetiniz önemli ölçüde yukarı revize edilir ve vergilendirilebilir kazancınız azalır.
Örnek: 10.000 USD nominal · Alış %95 → Satış %105
| Alış Tutarı (USD) | 9.500 USD |
| Alış Kuru (örnek) | 28,00 ₺ |
| Alış Maliyeti (TL) | 266.000 ₺ |
| ÜFE Endeksleme Oranı | ×1,42 |
| Endekslenmiş Maliyet | 377.720 ₺ |
| Satış Tutarı (USD) | 10.500 USD |
| Satış Kuru (örnek) | 36,50 ₺ |
| Satış Geliri (TL) | 383.250 ₺ |
| Net Kazanç | 5.530 ₺ |
| İstisna (2025) | 87.000 ₺ |
| Vergilendirilecek Tutar | 0 ₺ (istisna kapsamında) |
Eurobond kupon gelirim için stopaj kesiliyor mu?
Hayır. Türkiye Hazine Eurobondlarından elde edilen kupon gelirlerinde stopaj kesintisi yapılmaz. Vergi, yıllık beyanname ile ödenir.
Beyan sınırını aşmıyorsam hiç beyanname vermeyecek miyim?
GVK 22/2 kapsamındaki matrahınız beyan sınırını aşmıyorsa bu gelir için beyanname vermenize gerek yoktur. Ancak başka beyan gerektiren gelirleriniz varsa o beyannamede bu geliri de göstermeniz gerekebilir.
Hem kupon hem alım-satım gelirim varsa nasıl beyan ederim?
İki gelir türü ayrı ayrı değerlendirilir. Kupon geliri GVK 22/2, alım-satım kazancı GVK Md. 80 kapsamında hesaplanır ve ayrı ayrı beyan edilir.
Yabancı ülkede ihraç edilmiş Türkiye Hazine Eurobondları için kural farklı mı?
Hayır. Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi tarafından ihraç edilen tüm eurobondlar, ihraç yeri ne olursa olsun aynı GVK maddeleri kapsamında vergilendirilir.
EurobondPro hangi verileri kullanıyor?
TCMB resmi döviz alış kurları (2005-2025) ve TÜİK Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi verileri kullanılmaktadır. Tüm veriler tarayıcınızda işlenir, sunucuya gönderilmez.
ISIN kodunuzu girin, TCMB kurları ve ÜFE endekslemesi otomatik uygulanır.
Hesaplamaya Başla →Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kesin vergi yükümlülüğünüz için SMMM veya YMM ile görüşmenizi öneririz. Son güncelleme: 2025.